गडचिरोली : जंगल, तेंदूपत्ता आणि नक्षलग्रस्त भाग अशी ओळख असलेल्या गडचिरोली जिल्ह्याला आता कृषी क्षेत्रातून नवी आणि गोड ओळख मिळू लागली आहे. सिरोंचा तालुक्यात उत्पादित होणारा प्रसिद्ध ‘कलेक्टर’ आंबा आपल्या प्रचंड आकार, वजन आणि रसाळ गोडव्यामुळे राज्यभर चर्चेचा विषय ठरत आहे. कृषी विज्ञान केंद्र, गडचिरोली येथे सुरू असलेल्या आंबा महोत्सवात या आंब्याने सर्वांचे विशेष लक्ष वेधून घेतले.
आर्मोरी येथील शेतकरी प्रमोद कांबळे यांनी महोत्सवात तब्बल १ किलो ४०० ग्रॅम आणि १ किलो ३०० ग्रॅम वजनाचे ‘कलेक्टर’ जातीचे आंबे प्रदर्शित केले. आकाराने जवळपास छोट्या कलिंगडाइतके दिसणारे हे आंबे पाहण्यासाठी नागरिक, कृषी अभ्यासक आणि शेतकरी मोठ्या संख्येने गर्दी करत होते. या महाकाय आंब्यांनी महोत्सवात वेगळेच आकर्षण निर्माण केले असून सोशल मीडियावरही त्यांची जोरदार चर्चा सुरू आहे.
‘कलेक्टर’ आंब्याचा इतिहासही तितकाच रंजक मानला जातो. ब्रिटिशकालीन पश्चिम गोदावरी भागातील तत्कालीन कलेक्टर ग्लासफोर्ड यांनी बाहेरून आणलेल्या कलमांची सिरोंचा परिसरात लागवड केल्याची माहिती स्थानिक पातळीवर सांगितली जाते. त्यांच्याच नावावरून या आंब्याला ‘कलेक्टर’ हे नाव मिळाल्याचे म्हटले जाते. गेल्या अनेक दशकांपासून या आंब्याने स्थानिक शेतकऱ्यांसाठी स्वतंत्र बाजारपेठ निर्माण केली असून नागपूर, पुणे, हैदराबाद तसेच तेलंगणा आणि आंध्र प्रदेशातही या आंब्याला मोठी मागणी आहे.
विशेष म्हणजे, हा आंबा केवळ आकारानेच नव्हे तर गोडवा, गर आणि रसाळपणासाठीही प्रसिद्ध आहे. काही आंब्यांचे वजन दीड ते दोन किलोपर्यंत पोहोचत असल्याने तो सर्वसामान्य आंब्यांपेक्षा पूर्णपणे वेगळा ठरतो. बाजारात चांगला दर मिळत असल्याने सिरोंचा पट्ट्यातील अनेक शेतकरी आता पारंपरिक शेतीसोबत ‘कलेक्टर’ आंब्याच्या लागवडीकडे वळत आहेत. गडचिरोलीला कृषी क्षेत्रातून नवी ओळख मिळवून देण्यात हा आंबा महत्त्वाची भूमिका बजावत असल्याचे चित्र दिसून येत आहे.
